Το μεγάλο που βλέπεις, αν δεν είναι το άθροισμα των μικρών,
είναι σίγουρα δημιούργημα ελαχίστων (…).
Το μικρό, το ασήμαντο, το ελάχιστο.
Αυτό που πάνω του στηρίζονται όλα.
Αυτό που δημιουργεί τη ζωή.
Κοντά στην περιοχή του Τίποτα και του Κάτι.."
(Από χρονογράφημα του Φώτη Αγγουλέ, με ψευδώνυμο «Σπέρος», Χιακός λαός, 19/4/1961)
πηγή : aplotaria.gr
* Το άρθρο αυτό πρωτοδημοσιεύθηκε, μαζί με ένα χρονολόγιο των βασικών
σταθμών της ζωής και της ποίησης του Φώτη Αγγουλέ, στο περιοδικό NEMECIS, τεύχος 115, 2012
Νάμαι, ξανάρθα πίσω.
Κι έχω τραγούδια να σας πω πολλά
μα πριν σας τραγουδήσω,
πού είν’ τα κρίνα;
Πού είν’ τα γιασεμιά;
Έχω μια θλίψη να κοιμίσω. .
***
Όταν ξεκίνησα το αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Φώτη Αγγουλέ,
διαπίστωσα ότι στο διαδίκτυο υπάρχει εκτενέστατο, θαυμάσιο και ακριβέστατο υλικό..
Για όσους έχουν την υπομονή και επιθυμούν να διαβάσουν
τα πολύτιμα αυτά, σπαρακτικά και τόσο επίκαιρα στοιχεία
για τη ζωή και το έργο του πολύ ιδιαίτερου ποιητή μας,
παραθέτω πηγές και συνδέσμους στο τέλος του αφιερώματος..
***
αγγουλές : παρατσούκλι που σημαίνει παλληκάρι..
***
Φώτης Αγγουλές ~ Ποιήματα
Στη μάνα μου
Εχτές επάσκιζα να βρω
τρόπο να κλέψω από το δράκο
για σε, τ' αθάνατο Νερό,
για σε, που πας να μπεις στο λάκκο.
Και τώρα ψάχνω για να βρω
τρόπο, να πω ένα μοιρολόι,
απ' τον καημό μου πιο πικρό,
τον πιο πικρό κι απ' την αλόη.
***
Ναγκασάκι
Ε, Τσάρλυ, τραβήξου από τον ήλιο..
Σήμερα, έπεσε η Ατομική
Σήμερα, στα λιμάνια,
οι σωματέμποροι και οι πορτοφολάδες
μπορούν να περηφανεύονται
που δεν έγιναν Εφευρέτες..
Σήμερα, θα μπορούσε να λέει στην προσευχή της μια πόρνη: "Θεέ μου, σ’ ευχαριστώ, που δεν γέννησα"..
***
Ο Δρόμος μας
..Ας μην ήρθατε πίσω
κι ας μη φτάσατε πουθενά..
ο δρόμος μας αρχινά
από 'κει που ο δικός σας τελειώνει..
***
Στην ιστορία
Έλληνες ήρθαν πάλι…
Η θάλασσα τούς ξέβρασε στις ανατολικές αχτές,
προχτές.
Βγήκαν πνιγμένοι στη στεριά και παραμορφωμένοι,
πρησμένοι σαν τουμπιά και μελανοί,
μα όσο κι αν τόκρυψε η νυχτιά το δράμα τους να μη φανεί,
το νόημα βγαίνει.
Τον ξέρομε τον ένοχο, είναι γνωστή η αιτία…
Στα φαγωμένα μάτια τους κοίταξε μέσα και θα δεις
μια χαλασμένη πολιτεία.
Μα μην τους θάψετε, γιατί, θα χάσει σχήμα η Φρίκη.
Κι όταν γραφτεί η ευγενικιά φασιστικιά ιστορία,
έτσι, πρησμένους, βάλτε τους κι αυτούς σε μια προθήκη.
***
Όαση
Σαρκάζει σαν παράφρονη, με καγχασμό η ψυχή μου,
τ’ άστρινα μάτια σου, ουρανέ, που κλαίν με δάκρυα φωτεινά,
πάνω απ’ το καραβάνι μας που η δίψα το περιπλανά
για μια ποθούμενη Όαση στη μέση της ερήμου.
***
Μην καρτεράτε
Μην καρτεράτε να λυγίσουμε
μήτε για μια στιγμή,
μήδ' όσο στην κακοκαιριά
λυγά το κυπαρίσσι.
Έχουμε τη ζωή πολύ,
πάρα πολύ αγαπήσει..
***
Επίλογος
Το σπαραγμό σου, Ελλάδα μου, ποια νύχτα θα μου κρύψει;
Ποιος πόνος θα μου πει;
Ξεπέρασα τον πόνο πια και τη βαθιά μου θλίψη,
κι έφτασα στη σιωπή.
Και στέκω εμπρός σ’ ένα σωρό ρημάδια και συντρίμμια,
κι ούτε μια δέηση να πω μπορώ, και ούτε μια βλαστήμια..
***
.. "ο Θεόφιλος της ποίησης", όπως με ακρίβεια έχει χαρακτηρισθεί..
*** Τώρα μ' αρέσει να μιλώ
για ό,τι έχει πεθάνει.
Αλήθεια, τι γλυκιά ηδονή,
να ξανανοίγεις μια πληγή
παλιά, που πάει να γιάνει..
***
Απόσπασμα από το βιβλίο της Έλλης Παπαδημητρίου «Φώτης Αγγουλές», Κέδρος 1975
και Κέδρος 1978 ( β’ έκδοση) σε επιμέλεια της Έλλης Παπαδημητρίου..
Το βιβλίο αυτό πωλείται ως σπάνιο στο διαδίκτυο..
[...]Μας τηλεφωνήσανε ένα πρωί ότι βρέθηκε νεκρός στο «Κολοκοτρώνη»
με το δρομολόγιο από Χίο προς Πειραιά,
τη νύχτα 26 προς 27 Μαρτίου 1964, στο διάδρομο της τουριστικής.
Η νεκροψία έδειξε πνευμονικό οίδημα.
Συμφωνήσαμε πώς έπρεπε να ταφεί στη Χίο, αυτό θα ήθελε και κείνος.
Ταριχεύτηκε λοιπόν μέ φροντίδα της ΕΔΑ
και στις 30 Μαρτίου τον συνοδέψαμε απ' το Νεκροταφείο στο πλοίο.
Το φέρετρό του στ' αμπάρι καταστολισμένο - πάλι αμπάρι σού έμελλε -
τον χειροκροτήσανε οι φίλοι στην προβλήτα, όπως είναι το έθιμο
και τον συνοδέψανε τέσσερις αποσταλμένοι.
Η κηδεία επίσημη, μ' έξοδα του Δήμου και μουσική.
Μερικοί παραπονέθηκαν - γιατί να μην κάνουνε αυτοί τα έξοδα, λέγανε «... είμαστε φίλοι...», χτυπούσαν το στήθος τους, δείχναν την καρδιά τους, θλίψη αντρίκια ομηρική.
Άλλοι λέγανε πώς αν είχε ο Φώτης τα μισά λεφτά που πήγανε στο ξόδι του
θα περνούσε πλούσια ένα χρόνο.
Στο τέλος μερικοί κοντινοί αρπάξανε το φέρετρο στα χέρια και τον κατεβάσανε στον τάφο.
Η άνοιξη κι ο ήλιος της λάμπρυνε τα σωριασμένα στέφανα
και τα σκυμμένα κεφάλια εκεινών που μείνανε πίσω δε φεύγανε...
Αγαπητέ μου Στεφανή,
στη Νέα Γουινέα, οι πεθαμένοι
στήνουνται σαν αντρείκελα στην άκρη
κι ως να ’ναι αμαρτωλοί και ντροπιασμένοι,
αντί για δάκρυ,
κι αντί, για το χαμό τους, μοιρολόι,
περνάει το συγγενολόι
και τους δέρνει…
Τους δέρνουνε κι οι φίλοι τους κι οι ξένοι
και φεύγουνε ταπεινωμένοι
της Νέας Γουινέας οι πεθαμένοι.
Και να σου πω, καλέ μου Στεφανή,
τη νύχτα αυτή με τυραννεί
παράξενη μια ιδέα
πως, ίσως, να ’μαστε εμείς οι διψασμένοι
της Λευτεριάς, του Δίκιου, της Στοργής
και της Ζωής που πάει χαμένη.
Ναι, μου περνά αυτή η ιδέα
πως είμαστε από τη Νέα Γουινέα
κι είμαστε βρικολακιασμένοι..
***
Η φωτογραφία είναι από τοαρχείο του Τριαντάφυλλου Μυλωνά (ανηψιός Αγγουλέ)
..η σοφή, ταπεινή, ήρεμη ποίηση του Φώτη Αγγουλέ σε μια αντίστοιχα εξαιρετική οπτικοποίηση από τον Ανδρέα μας..
Στο χωρισμό της - Αναστασία Μουτσάτσου
Οπτικοποίηση : Ανδρέας Ζερμπίνος (AndreasLark)
Μουσική: Παντελής Θαλασσινός
Ποίηση: Φώτης Αγγουλές
cd: Στους Άγιους Τόπους Της Καρδιάς, 1996
***
Θα φύγω
Για ένα ταξίδι θα φύγω - ποιος το ξέρει; Μ` ένα καράβι; με φτερά πουλιού; μ` ένα μαχαίρι; ……………………………………………………………… Κι αν είναι οι νύχτες όμορφες πολύ και το νησί μου στις μυρωδιές του Γιασεμιού και του Διατσίντου είναι λουσμένο, τόσο πολύ με πίκραναν κι οι ξένοι κι οι δικοί μου, που εγώ δεν έχω ν` αγαπώ τίποτα εδώ και να προσμένω..
Δεν μπορώ να ξυπνήσω
είν’ ακόμα νωρίς
έχω μέρες να ντύσω
το ποτέ, το χωρίς.
Είχες κάποτ’ αδειάσει
στο κρεβάτι νερά,
ζαρωμένο κεράσι
και σπασμένα φτερά.
Δεν μπορώ να μιλήσω
με τυλίγει σιωπή
βρίσε με να δακρύσω
ένα στόμα η ντροπή.
Μ’ αγαπούσες θυμάμαι
σοκολάτα γλυκιά
τώρα κρύο και πάμε
σε σκοτάδια βαθιά.
Δεν μπορώ να σ’ αγγίξω
είσ’ αέρας πυκνός
περπατώ και θα τρίξω
μέσ’ στον κόσμο γυμνός.
Ήσουν πάντα τριγύρω
για να πίνω η πηγή
τώρα μάλλον θα γείρω
και γνωρίζεις φυγή.
Σκληρό που είσαι φθινόπωρο.
Τα φύλλα δεν σε αντέχουν,
κίτρινο χολερό
του χωρισμού το μπολερό.
Τα παιδιά δεν είναι χαρούμενα πια,
όμως, είναι πολλά τα σταφύλια
κι εγώ αγαπήθηκα με 'χίλια'.
Είναι γλυκιά αυτή η καλοκαιρινή ανάμνηση...
Τελικά θ' αφεθώ στ' άρωμά σου
στο λίγο νερό που ποτίζει την ξερή άσφαλτο.
Πολύ αργότερα θα μας δώσουν και καμιά ελιά.
Είναι γλυκιά αυτή η καλοκαιρινή ανάμνηση...
Αγάπη μυστική στην πόλη κανείς δεν ξέρει κι είναι όλοι συμμέτοχοι σ' ό,τι συμβαίνει κι ο πυρετός μου ανεβαίνει. Εσύ ξεχνάς πως έχεις σπίτι κι εμένα φώναξαν "αλήτη", δεν έχω ενοχές νομίζω γι αυτό την πλάτη τους γυρίζω.
Τα ψίχουλα που μου προσφέρεις όταν θα φύγεις να το ξέρεις θα τα μαζέψω ένα-ένα πως ήσουνα μαζί μου "ξέχνα'.
Αγάπη μυστική, Αθήνα, τώρα που νύχτωσε ξεκίνα τα φώτα Πειραιώς σημεία εγώ με σένανε χημεία. Ξεχνάς το σπίτι σου και τρέχεις φωνάζεις: 'λίγο, πώς τ' αντέχεις;" Εγώ το λίγο ευλαβούμαι και μην αργήσεις να τη βρούμε.
Περί ευθύνης ο Λόγος..
καίριος, αφυπνιστικός ο λόγος του Ανδρέα, με επίγνωση της ευθύνης,
που αντιστέκεται διακριτικά στην αόρατη(;) απειλή
του επουσιώδους, του επιδερμικού, της σύγχυσης, του εκφυλισμού..
Το ν' αναλάβει κανείς την ευθύνη για κάτι (που έκανε, δεν έκανε ή θα κάνει)
δεν είναι καθόλου εύκολο (έτσι μου συμβαίνει εμένα).
Το περίεργο είναι ότι το να αναλαμβάνει κανείς τελικά την ευθύνη
πέφτει βαρύ όχι μόνο σ' αυτόν κάποιες φορές
αλλά και στους άλλους (ακόμα κι όταν δεν έχουν να χάσουν τίποτα απολύτως απ' αυτόν).
Το γεγονός αυτό ως τέτοιο κάνει ακόμα πιο δύσκολη την ανάληψη ευθυνών (λέω εγώ ο ευθυνόφοβος).
...............................
Είχα στο μυαλό μου το τριμερές της ψυχής
όπως το βλέπουν οι Πατέρες της ανατολικής ορθόδοξης Εκκλησίας..
Κατά τον Πλάτωνα (Φαίδρος),
η τριμερής σύσταση της ψυχής συμβολίζεται με :
δύο άλογα (ένα άσπρο κι ένα μαύρο) και τον ηνίοχο..
αποφάσισα να εντάξω και αυτόν τον συμβολισμό στο βίντεο
και τον απεικόνισα με πιόνια από σκάκι (δεύτερη εικόνα)..
