Γιώργος Πολυμενάκος - Jared Diamond : ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ

Τικόπια ή πώς η γεωγραφία επηρεάζει τους ανθρώπους (και τους ποιητές)

Η Τικόπια, ένα μικροσκοπικό, απομονωμένο, τροπικό νησί του νοτιοδυτικού Ειρηνικού Ωκεανού
αποτελεί μια ακόμα περίπτωση επιτυχημένης διαχείρισης από κάτω.
Με συνολική έκταση μόλις 4.660 στρεμμάτων, συντηρεί 1.200 ανθρώπους,
δηλαδή πυκνότητα πληθυσμού 310 ανθρώπων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο καλλιεργήσιμης γης.
Σίγουρα πυκνός πληθυ­σμός, για μια παραδοσιακή κοινωνία χωρίς σύγχρονες αγροτικές τεχνικές.
Παρ' όλα αυτά, το νησί κατοικείται αδιαλείπτως επί σχεδόν3.000 χρόνια.

Όπως είπε ο ανθρωπολόγος Raymond Firth, ο οποίος έζησε στην Τικό­πια τη χρονιά 1928-1929
και συνέχισε να την επισκέπτεται, «Είναι δύσκολο για οποιονδήποτε δεν έχει όντως ζήσει στο νησί,
να συνειδητοποιήσει την απομόνωσή του από τον υπόλοιπο κόσμο.
Είναι τόσο μικρό ώστε σπανίως δεν μπορεί κανείς να δει ή να ακούσει τη θάλασσα.
[Η μέγιστη απόσταση από το κέντρο του νησιού μέχρι την ακτή είναι 1.200 μέτρα.]

Η έννοια που έχουν οι ιθαγενείς για το χώρο έχει σαφή σχέση με το γεγονός αυτό.
Τους είναι σχεδόν αδύνατο να διανοηθούν οποιαδήποτε πραγματικά μεγάλη γήινη μάζα.
Κάποτε, με ρώτησε στα σοβαρά μια ομάδα από αυτούς

"Φίλε, υπάρχει καμιά γη στον κόσμο
όπου δεν ακούγεται ο ήχος της θάλασσας;".

Ο περιορισμός τους έχει και ένα άλλο λιγότερο προφανές αποτέλεσμα.
Για κάθε είδος αναφοράς στο χώρο χρησιμοποιούν τις εκφράσεις :
προς το εσωτερικό και προς τη θάλασσα.
Έτσι, ένα τσεκούρι στο πάτωμα ενός σπιτιού εντοπίζεται με αυτό τον τρόπο,
ενώ μάλιστα άκουσα κάποτε και έναν άντρα να εφιστά την προ­σοχή ενός άλλου λέγοντας:

"Υπάρχει ένας λεκές από λάσπη στο μάγουλό σου που κοιτά στη θάλασσα".

Ημέρα με την ημέρα, μήνα με το μήνα, τίποτα δεν διακόπτει την επίπεδη γραμμή ενός καθαρού ορίζοντα
και δεν υπάρχει ελαφριά πάχνη που να υποδεικνύει κάποια άλλη γη».
 
Jared Diamond : ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ - Πώς οι κοινωνίες επιλέγουν να αποτύχουν ή να επιτύχουν
(απόσπασμα) σελ. 354 -εκδόσεις ΚΑΤΟΠΤΡΟ
...............

Δεν ξέρω αν έχει αναπτυχθεί στη διάρκεια των αιώνων Τικοπιανή Ποίηση
(θα με εξέπληττε το αντίθετο)
αλλά θα ήθελα πολύ να τη διαβάσω.
Έχω τη βάσιμη υποψία ότι θα προσομοίαζε ως ένα βαθμό με το κομμάτι εκείνο της ελληνικής ποίησης
που έχει υμνήσει τόσο όμορφα το Αιγαίο
αλλά θα διέφερε επίσης σημαντικά
διότι για τους (υποθετικούς) Τικοπιανούς ποιητές
η θάλασσα θα αποτελούσε ένα αξεπέραστο (άρα εχθρικό) όριο...

Γιώργος Πολυμενάκος, Πέραμα, 2012.

...................

Ευχαριστούμε τον Γιώργο Πολυμενάκο γι' αυτό το άκρως ενδιαφέρον - ποιητικό απόσπασμα..

http://www.hellenicaworld.com/SolomonIslands/Geo/gr/SolomonIslands.html 


http://blog.travel.ifeng.com/article/14064491.html


 http://www.panoramio.com/photo/13875860

Τζάρεντ Ντάϊαμοντ (Jared Diamond)

Μια διαφορετική ποίηση θα προτείνουμε σήμερα..την ποίηση της επιστήμης..
παρουσιάζοντας τέσσερα από τα βιβλία του Τζάρεντ Ντάϊαμοντ
που κυκλοφορούν στην ελληνική γλώσσα
και ένα βίντεο, με ελληνικούς υπότιτλους, στο οποίο
μας εξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποτυγχάνουν οι κοινωνίες
και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε ν' αποτρέψουμε την κατάρρευση,
η οποία βρίσκεται προ των πυλών..
.........
Τζάρεντ Ντάϊαμοντ (Jared Diamond)

(Βιογραφικά στοιχεία από το διαδίκτυο)

Ο Τζάρεντ Ντάϊαμοντ (1937) είναι σήμερα καθηγητής της Γεωγραφίας
στο Πανεπιστήμιο UCLΑ στο Λος Αντζελες των ΗΠΑ.
Πολυτάλαντος επιστήμονας και συγγραφέας με ενδιαφέροντα
που καλύπτουν τους τομείς της φυσιολογίας, της εξελικτικής βιολογίας και της βιογεωγραφίας
έχει εκδώσει πλήθος βιβλίων
στα οποία συνδυάζονται πορίσματα της ανθρωπολογίας, της βιολογίας,
της γεωγραφίας, της γενετικής, της ιστορίας αλλά και της γλωσσολογίας
(ο ίδιος μιλάει 12 γλώσσες,περιλαμβανομένης και της ελληνικής).
Το τεράστιο φάσμα των γνώσεων και του πεδίου που καλύπτουν τα βιβλία του
έχει προκαλέσει το θαυμασμό των ειδικών.
Ο γνωστός ζωολόγος Μαρκ Ρίντλεϊ μάλιστα, αστειευόμενος κάποτε, είπε πως
ο Τζάρεντ Ντάϊαμοντ δεν είναι στην πραγματικότητα ένα άτομο αλλά μια επιτροπή.
Το πλέον διάσημο έργο του "Οπλα, μικρόβια και ατσάλι",
τιμήθηκε το 1997 με το Βραβείο Πούλιτζερ.
..........
Όλα τα βιβλία του κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κάτοπτρο
..........
"Ο τρίτος χιμπαντζής" - The Third Chimpanzee (1992)

Είναι το πρώτο του βιβλίο, με θέμα τη σημασία για την επιστήμη
της καταγωγής και εξέλιξης των ειδών,
το οποίο εκδόθηκε το 1992 και αποτέλεσε τη μήτρα των επόμενων δύο αριστουργημάτων :
"Οπλα, μικρόβια και ατσάλι"(για το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ) και "Κατάρρευση"..
..........

"Γιατί το σεξ είναι διασκεδαστικό" - Why is Sex Fun ? The Evolution of Human Sexuality (1997)

Το θέμα προφανές από τον τίτλο..αλλά με απολαυστική και επιστημονική προσέγγιση..
..........

"Όπλα, μικρόβια και ατσάλι" - Guns, Germs and Steel : The Fates of Human Societies (1997)

Το έργο ζωής του Ντάϊαμοντ.
Εδώ, δείχνει πώς η ιστορία και η βιολογία μπορούν να εμπλουτίσουν η μία την άλλη,
ώστε να οδηγηθούμε σε μια βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης κατάστασης.
Συνάδελφός του επιστήμονας παραδέχτηκε πως
"πρόκειται για μια έξοχα γραμμένη, πυρετώδη και ξέφρενη περιοδεία
σε 13.000 χρόνια ιστορίας όλων των ηπείρων.
Οι απαρχές των αυτοκρατοριών, της θρησκείας, της γραφής, των καλλιεργειών
και των πυροβόλων όπλων βρίσκονται όλες εδώ".
...........

"Κατάρρευση" - Collapse : How Societies Choose to Fail or Succeed (2005)

Εδώ, ο Ντάϊαμοντ εξετάζει μια πληθώρα θεμάτων,
επικεντρώνοντας στην εξαφάνιση προηγμένων πολιτισμών -
δηλώνει 99% σίγουρος ότι οι γεωγραφικές συνθήκες έπαιξαν πρωτεύοντα ρόλο σε αυτό
αλλά καθιστά και σαφές το ότι οι άνθρωποι δεν είναι «όμηροι» της γεωγραφίας.

*******************

http://video2.ted.com/talk/podcast/2003/None/JaredDiamond_2003-low-el.mp4

η κάντε κλικ εδώ