( ένας χρόνος από τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου )
πονά η χώρα, μα γελά σα την πιστεύεις
κι εσύ την πίστεψες και έμεινες κοντά της
για να νταντέψεις τα καημένα γηρατειά της
και να σου δώσει παραμύθια που λατρεύεις
εκεί σε βρήκα, σε αταίριαστο μπουλούκι
κάποιοι πεθάναν κι άλλοι πίνανε κρασί
μα εσύ έπινες νερό απ`το μουσλούκι
και σε μια αλάνα πάλι σκάρωνες γιορτή
κι όμως, τελειώνουν οι γιορτές τόσο μοιραία
κάποτε σβήνουν τα πολύχρωμα λαμπιόνια
κι ένας Γενάρης σου χαρίζει όλα τα χιόνια
για σκηνικό, από εκείνα τα ωραία
αλλά δε ζεις, κάπου σε κόψανε στη μέση
νύχτα το γύρισμα, σκοτείνιασε η ζωή σου
πήρες τα πλάνα αμοντάριστα μαζί σου
και ούτε δάκρυ δεν μπορεί να τα χωρέσει..
Το μεγάλο που βλέπεις, αν δεν είναι το άθροισμα των μικρών,
είναι σίγουρα δημιούργημα ελαχίστων (…).
Το μικρό, το ασήμαντο, το ελάχιστο.
Αυτό που πάνω του στηρίζονται όλα.
Αυτό που δημιουργεί τη ζωή.
Κοντά στην περιοχή του Τίποτα και του Κάτι.."
(Από χρονογράφημα του Φώτη Αγγουλέ, με ψευδώνυμο «Σπέρος», Χιακός λαός, 19/4/1961)
πηγή : aplotaria.gr
* Το άρθρο αυτό πρωτοδημοσιεύθηκε, μαζί με ένα χρονολόγιο των βασικών
σταθμών της ζωής και της ποίησης του Φώτη Αγγουλέ, στο περιοδικό NEMECIS, τεύχος 115, 2012
Νάμαι, ξανάρθα πίσω.
Κι έχω τραγούδια να σας πω πολλά
μα πριν σας τραγουδήσω,
πού είν’ τα κρίνα;
Πού είν’ τα γιασεμιά;
Έχω μια θλίψη να κοιμίσω. .
***
Όταν ξεκίνησα το αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Φώτη Αγγουλέ,
διαπίστωσα ότι στο διαδίκτυο υπάρχει εκτενέστατο, θαυμάσιο και ακριβέστατο υλικό..
Για όσους έχουν την υπομονή και επιθυμούν να διαβάσουν
τα πολύτιμα αυτά, σπαρακτικά και τόσο επίκαιρα στοιχεία
για τη ζωή και το έργο του πολύ ιδιαίτερου ποιητή μας,
παραθέτω πηγές και συνδέσμους στο τέλος του αφιερώματος..
***
αγγουλές : παρατσούκλι που σημαίνει παλληκάρι..
***
Φώτης Αγγουλές ~ Ποιήματα
Στη μάνα μου
Εχτές επάσκιζα να βρω
τρόπο να κλέψω από το δράκο
για σε, τ' αθάνατο Νερό,
για σε, που πας να μπεις στο λάκκο.
Και τώρα ψάχνω για να βρω
τρόπο, να πω ένα μοιρολόι,
απ' τον καημό μου πιο πικρό,
τον πιο πικρό κι απ' την αλόη.
***
Ναγκασάκι
Ε, Τσάρλυ, τραβήξου από τον ήλιο..
Σήμερα, έπεσε η Ατομική
Σήμερα, στα λιμάνια,
οι σωματέμποροι και οι πορτοφολάδες
μπορούν να περηφανεύονται
που δεν έγιναν Εφευρέτες..
Σήμερα, θα μπορούσε να λέει στην προσευχή της μια πόρνη: "Θεέ μου, σ’ ευχαριστώ, που δεν γέννησα"..
***
Ο Δρόμος μας
..Ας μην ήρθατε πίσω
κι ας μη φτάσατε πουθενά..
ο δρόμος μας αρχινά
από 'κει που ο δικός σας τελειώνει..
***
Στην ιστορία
Έλληνες ήρθαν πάλι…
Η θάλασσα τούς ξέβρασε στις ανατολικές αχτές,
προχτές.
Βγήκαν πνιγμένοι στη στεριά και παραμορφωμένοι,
πρησμένοι σαν τουμπιά και μελανοί,
μα όσο κι αν τόκρυψε η νυχτιά το δράμα τους να μη φανεί,
το νόημα βγαίνει.
Τον ξέρομε τον ένοχο, είναι γνωστή η αιτία…
Στα φαγωμένα μάτια τους κοίταξε μέσα και θα δεις
μια χαλασμένη πολιτεία.
Μα μην τους θάψετε, γιατί, θα χάσει σχήμα η Φρίκη.
Κι όταν γραφτεί η ευγενικιά φασιστικιά ιστορία,
έτσι, πρησμένους, βάλτε τους κι αυτούς σε μια προθήκη.
***
Όαση
Σαρκάζει σαν παράφρονη, με καγχασμό η ψυχή μου,
τ’ άστρινα μάτια σου, ουρανέ, που κλαίν με δάκρυα φωτεινά,
πάνω απ’ το καραβάνι μας που η δίψα το περιπλανά
για μια ποθούμενη Όαση στη μέση της ερήμου.
***
Μην καρτεράτε
Μην καρτεράτε να λυγίσουμε
μήτε για μια στιγμή,
μήδ' όσο στην κακοκαιριά
λυγά το κυπαρίσσι.
Έχουμε τη ζωή πολύ,
πάρα πολύ αγαπήσει..
***
Επίλογος
Το σπαραγμό σου, Ελλάδα μου, ποια νύχτα θα μου κρύψει;
Ποιος πόνος θα μου πει;
Ξεπέρασα τον πόνο πια και τη βαθιά μου θλίψη,
κι έφτασα στη σιωπή.
Και στέκω εμπρός σ’ ένα σωρό ρημάδια και συντρίμμια,
κι ούτε μια δέηση να πω μπορώ, και ούτε μια βλαστήμια..
***
.. "ο Θεόφιλος της ποίησης", όπως με ακρίβεια έχει χαρακτηρισθεί..
*** Τώρα μ' αρέσει να μιλώ
για ό,τι έχει πεθάνει.
Αλήθεια, τι γλυκιά ηδονή,
να ξανανοίγεις μια πληγή
παλιά, που πάει να γιάνει..
***
Απόσπασμα από το βιβλίο της Έλλης Παπαδημητρίου «Φώτης Αγγουλές», Κέδρος 1975
και Κέδρος 1978 ( β’ έκδοση) σε επιμέλεια της Έλλης Παπαδημητρίου..
Το βιβλίο αυτό πωλείται ως σπάνιο στο διαδίκτυο..
[...]Μας τηλεφωνήσανε ένα πρωί ότι βρέθηκε νεκρός στο «Κολοκοτρώνη»
με το δρομολόγιο από Χίο προς Πειραιά,
τη νύχτα 26 προς 27 Μαρτίου 1964, στο διάδρομο της τουριστικής.
Η νεκροψία έδειξε πνευμονικό οίδημα.
Συμφωνήσαμε πώς έπρεπε να ταφεί στη Χίο, αυτό θα ήθελε και κείνος.
Ταριχεύτηκε λοιπόν μέ φροντίδα της ΕΔΑ
και στις 30 Μαρτίου τον συνοδέψαμε απ' το Νεκροταφείο στο πλοίο.
Το φέρετρό του στ' αμπάρι καταστολισμένο - πάλι αμπάρι σού έμελλε -
τον χειροκροτήσανε οι φίλοι στην προβλήτα, όπως είναι το έθιμο
και τον συνοδέψανε τέσσερις αποσταλμένοι.
Η κηδεία επίσημη, μ' έξοδα του Δήμου και μουσική.
Μερικοί παραπονέθηκαν - γιατί να μην κάνουνε αυτοί τα έξοδα, λέγανε «... είμαστε φίλοι...», χτυπούσαν το στήθος τους, δείχναν την καρδιά τους, θλίψη αντρίκια ομηρική.
Άλλοι λέγανε πώς αν είχε ο Φώτης τα μισά λεφτά που πήγανε στο ξόδι του
θα περνούσε πλούσια ένα χρόνο.
Στο τέλος μερικοί κοντινοί αρπάξανε το φέρετρο στα χέρια και τον κατεβάσανε στον τάφο.
Η άνοιξη κι ο ήλιος της λάμπρυνε τα σωριασμένα στέφανα
και τα σκυμμένα κεφάλια εκεινών που μείνανε πίσω δε φεύγανε...
Αγαπητέ μου Στεφανή,
στη Νέα Γουινέα, οι πεθαμένοι
στήνουνται σαν αντρείκελα στην άκρη
κι ως να ’ναι αμαρτωλοί και ντροπιασμένοι,
αντί για δάκρυ,
κι αντί, για το χαμό τους, μοιρολόι,
περνάει το συγγενολόι
και τους δέρνει…
Τους δέρνουνε κι οι φίλοι τους κι οι ξένοι
και φεύγουνε ταπεινωμένοι
της Νέας Γουινέας οι πεθαμένοι.
Και να σου πω, καλέ μου Στεφανή,
τη νύχτα αυτή με τυραννεί
παράξενη μια ιδέα
πως, ίσως, να ’μαστε εμείς οι διψασμένοι
της Λευτεριάς, του Δίκιου, της Στοργής
και της Ζωής που πάει χαμένη.
Ναι, μου περνά αυτή η ιδέα
πως είμαστε από τη Νέα Γουινέα
κι είμαστε βρικολακιασμένοι..
***
Η φωτογραφία είναι από τοαρχείο του Τριαντάφυλλου Μυλωνά (ανηψιός Αγγουλέ)
..η σοφή, ταπεινή, ήρεμη ποίηση του Φώτη Αγγουλέ σε μια αντίστοιχα εξαιρετική οπτικοποίηση από τον Ανδρέα μας..
Στο χωρισμό της - Αναστασία Μουτσάτσου
Οπτικοποίηση : Ανδρέας Ζερμπίνος (AndreasLark)
Μουσική: Παντελής Θαλασσινός
Ποίηση: Φώτης Αγγουλές
cd: Στους Άγιους Τόπους Της Καρδιάς, 1996
***
Θα φύγω
Για ένα ταξίδι θα φύγω - ποιος το ξέρει; Μ` ένα καράβι; με φτερά πουλιού; μ` ένα μαχαίρι; ……………………………………………………………… Κι αν είναι οι νύχτες όμορφες πολύ και το νησί μου στις μυρωδιές του Γιασεμιού και του Διατσίντου είναι λουσμένο, τόσο πολύ με πίκραναν κι οι ξένοι κι οι δικοί μου, που εγώ δεν έχω ν` αγαπώ τίποτα εδώ και να προσμένω..
Η νύχτα έπιασε νωρίς στους τρεις δρόμους μπροστά
κι οι φοβισμένες οι σκιές προβάλλουν στη σειρά,
επείγουσας ανάγκης βάρδια, ύλη σκοτεινή,
στην άστεγη τη στάση επιβάτης στη γραμμή.
Το μπράτσο μου γραπώνεις με υπέρτατη σπουδή,
ερήμην μου με διάλεξες γι' αυτήν την εκδρομή,
μ' ευαισθησία εγγυημένη, συνέπεια σπάνια,
στρατολογήθηκα στο σώμα, στα όπλα ζώθηκα.
Αστροφωτισμένος, ταλαιπωρημένος, ήρωας τρανός.
Τα φώτα ταλαντεύονται σε σχήματα θαμπά,
χρωματισμένα κόκκινα πετράδια ψεύτικα,
στην πέτρα εικόνες σκαλισμένες λιώνουν στη βροχή,
υπάκουος ακολουθώ μορφή γοητευτική.
Ερήμην μου η άφιξη μα ηγεμονική,
στο δίσκο το κεφάλι μου, τιμή ιπποτική,
στα φωτισμένα συντριβάνια η μπάντα ξεψυχά,
παιάνες λυπημένους παίζει και μοιρολογά.
πουλώ κάτι ρετάλια ευχές δικές σας παλαιών ετών στοιβαγμένες στο ντουλάπι μου αμεταχείριστες ευχές μηχανικές ή αμήχανες ευχές να`χαμε να λέγαμε - μπορεί και όχι -
ελάτε να σας τις δώσω σε τιμή φιλική μπας και πιάσουν σ`εσάς αναδρομικά είναι όλες μέσα από τη δική σας καρδιά ευχές που ποτέ δεν έγιναν πραγματικότητα καθώς τις ξεστομίσατε, βγήκαν σιωπηλά, υποκλίθηκαν και πήγαν σκυμμένες να κρυφτούν στο χρονοντούλαπο της υπεκφυγής δείλιασαν οι ευχές σας, λιποψύχησαν..
ελάτε λοιπόν, τώρα που γυρίζει !
ευχές για χρόνια πολλά ευχές για υγεία ευχές γι`αγάπη ευχές για χρήμα ευχές για έρωτα για ηδονές για ευημερία, για, για, για..
όλες σε τιμή προσφοράς όλες από το δικό σας στόμα από τη δική σας ψυχή χρόνια τώρα φυλαγμένες και ανήμπορες να κάνουν το παραμικρό γέρασαν αλλά σας τις φύλαξα για έκπληξη παρακαλώ περάστε να τις πάρετε
Η λάμπα ξεψυχάει στου τοίχου τις σκιές, μεσάνυχτα μετράει ανάσες γρήγορες, της θείας της σιωπής το βέλος κοφτερό, Αγιος Σεβαστιανός, βλέμμα καρτερικό.
Μέσα στη χρυσή του μπέρτα ο Matador, θριαμβευτικά , λαμπρά κοιτάει το σκορ. Στα άδεια μου χλωμά ζυγωματικά, πικρά φιλιά μου δίνει εμπιστευτικά.
Ρινίσματα ατσαλιού που γδέρνουν τα πλευρά, φωτάκια αναμμένα, στολίδια περσινά, τ' αστέρια ταξιδεύουν με τραίνα γρήγορα, τις αναμνήσεις σβήνω να φύγω μακριά.
Πίσω στην αρένα γυρίζει ο Matador, γονατίζει για το τελευταίο ancor, σ' αγαπώ του λέω χαμηλόφωνα, πέρα, δώθε πάνε τ' άγρια θεριά.
Τρέμει το ρολόι του παλιού σταθμού, του διαδρόμου η ομίχλη σκέπασε τον νου, όλα είναι ψέμα και πυκνός καπνός, μονάχα ο πόνος είναι αληθινός.
πάλι τον βάλανε γκεστ σταρ μέσα σε μία κάρτα δίπλα σε ένα έλατο, με μενταγιόν λαμπιόνι κι αυτός γελούσε αμήχανα, μια και το χιόνι λιώνει μα του`φτανε που έκανε κι άλλη χρονιά τη γλάστρα
ένα κασκόλ πολύχρωμο του τύλιξαν στη μέση σαν ζώνη που κατέκτησε ύστερα από καράτε και έλιωνε και φώναζε με νοήματα "ελάτε" μ`αντί να τον ακούσουνε του βάλανε και φέσι
ύστερα η κάρτα των ευχών ταξίδεψε κι εχάθη σε άλλη πόλη βρέθηκε να φέρει τα χαμπέρια "χρόνια πολλά", "καλή χρονιά", την πιάσαν τόσα χέρια στο τέλος την πετάξανε μέσα σ`ένα καλάθι
εκεί βρήκε ανάπαυση, μα ήδη είχε λιώσει μπορεί απ`τη συγκίνηση, μπορεί απ' τη χαρά ίσως γιατί είχε προορισμό κι αυτός είχε τελειώσει άλλοι τον είπαν άρχοντα και κάποιοι φουκαρά..
προσπαθούσα να λύσω αυτό το μέγα μυστήριο που οι άνθρωποι φεύγουν και αφήνουν πίσω τα πρόσωπά τους.. το κρεβάτι μου έπλεε στη νυχτερινή θάλασσα των ουρανών, φαινόταν πια ξεκάθαρα πως είχα ναυαγήσει στον ύπνο μου..
αν ξόδεψα τα όνειρά μου, είναι γιατί γύρευα το χέρι που θα απλώσει να ξεσκεπάσει το φάντασμα που κάθε βράδυ εμφανίζεται πριν κοιμηθώ..
έσβησα το κερί, όπως έσβησαν όλοι οι έρωτες της ζωής μου..
***
όμορφο βράδυ
καμιά φορά,
όταν γυρίζεις
το κλειδί στην πόρτα, ανταμώνεις πόλεις
που χιλιάδες χρόνια αγωνιστήκες να κατακτήσεις και τις έκαψες ένα βράδυ όμορφο σαν απόψε..
***
το χρέος
πλησίαζα λοιπόν αργά τον ξενοδόχο να πληρώσω το χρέος κρατημένος δήθεν απ’ το χέρι μιας όμορφης κοπέλας ενώ μετά βίας έσερνα πίσω μου όλη την έρημο της ζωής μου, μήπως αν κοιμόμουν μαζί της επιτέλους σωζόμουν..
Αν έπρεπε κάποιος να με περιγράψει τι θα έλεγε; Μετρίου αναστήματος, μετρίου βάρους, μετρίου εκτοπίσματος ποιήτρια, γυναίκα, φίλη κι ερωμένη. Κι εγώ μονάχα ελπίζω πώς κάπου εκεί έξω άφησα έναν τουλάχιστον να πιστεύει το αντίθετο αναγνώστη, άντρα, φίλο κι εραστή..
***
Φτερά, έλικες, κινητήρες
Έχω στο κινητό μου μονίμως αποθηκευμένο ένα μήνυμα κι όλο διστάζω να στο στείλω "συνάντησέ με στο αεροδρόμιο..τώρα." Μα δεν ξέρω αν θα έρθεις
είναι που φοβάμαι να ταξιδέψω μόνη μου ακόμα και μέχρι την αίθουσα αναμονής..
«Εκδόσεις και αποδόσεις»
Η Χλόη Ιορδανίδου είναι 21 ετών, και σπουδάζει στη Νομική
σαν κάνω ν’ ακουμπήσω με τα χείλη μου τη μαύρη κείνη όχθη η φωνή του Κρίτωνος το νόμο του νοός μου νανουρίζει
τις νύχτες.
μα κει που ενδίδω κει που πάω το κατώφλι να διαβώ οι Ερινύες στέκονται εμπρός μου. και με καθίζουν στο κρεβάτι και το ποτήρι μου προσφέρουν και ο Κρίτων φεύγει..
Ο Αλέξανδρος Σάντο, 18 ετών, είναι πρωτοετής φοιτητής της Φιλολογίας των Ιωαννίνων
Αναχωρητής Τον συνάντησε πρώτη φορά σ' ένα μαγαζί με φωτοτυπικά μηχανήματα. Ζέστη αφόρητη, ένας γελοίος ανεμιστήρας στο ταβάνι να σε κάνει να βρίζεις κατασκευαστές και ανόητους σχεδιαστές και αυτός φορούσε ράσα.
Δέρμα λευκό απαλό -το μάντευες ολοκάθαρα- μάτια καστανά, βαριά τα ματόκλαδα να κλειδώνουν τους πόθους και φορούσε ράσα. Αχ! Αναστέναξε. Είναι μάταιο. Δεν μπορώ να αντισταθώ. Θα 'χουμε πάλι τα ίδια. Πάλι θα με καταραστούν. Πάλι θα μ' αφορίσουν. Κι ούτε μια πέτρα σ' αυτόν τον κωλότοπο, να ξεθυμάνει για λίγο η οργή τους. Τις μάζεψε όλες ο Δήμος, μαζί με τους τελευταίους τρελούς. (5 Μικροϊστορίες)
***
Η Άννα Αφεντουλίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε Μεσαιωνική και Νεοελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Έχει ασχοληθεί, σε επίπεδο μεταπτυχιακών σπουδών, με την ποίηση του Ανδρέα Εμπειρίκου και με τη σύγχρονη κυπριακή λογοτεχνία. Ζει στην Πρέβεζα και εργάζεται ως φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Έχει εκδώσει μια ποιητική συλλογή με τίτλο Ελλείπον Σημείο, η οποία συμπεριελήφθη στη μικρή λίστα υποψήφιων βιβλίων πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, για τα Λογοτεχνικά Βραβεία 2010 του περιοδικού ΔΙΑΒΑΖΩ. Το διήγημά της Μύθου Εγκώμιον
επιλέχθηκε για την ανθολογία διηγήματος Θεσσαλονίκη 2012 από τις εκδόσεις Ιανός. Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες, περιοδικά και ηλεκτρονικές ιστοσελίδες.
